Hiện nay vẫn còn rất nhiều tranh cãi về vai trò của chất bột đường trong chế độ ăn hằng ngày. Nhiều nhà nghiên cứu kết luận chất bột đường gây ra các bênh lý thời đại như tiểu đường, gout, xơ vữa động mạch, ung thư, cao huyết áp…Nhiều bác sỹ lại khẳng định chất bột đường là thành phần không thể thiếu trong các bữa ăn và không thể loại bỏ chúng. Xung quanh các tranh cãi chưa có hồi kết này, có các điều cần biết như sau về chất bột đường:
chất bột đường

  1.  Các loại chất bột đường:
    Chất bột đường thực tế được chia thành nhiều loại khác nhau và chúng được hấp thụ và ảnh hưởng đến cơ thể theo các cách khác nhau. Về cơ bản có 3 loại chất bột đường:

    • Chất bột đường đơn:
      Chất bột đường đơn có cấu tạo phân tử đơn giản và dễ dàng bị phá vỡ trong quá trình hấp thu của cơ thể. Chính vì vậy chất bột đường đơn có khả năng làm tăng đường huyết rất nhanh khiến cơ thể tăng tiết insulin, tạo cảm giác ngon miệng đồng thời cũng làm tăng nguy cơ thích lũy mỡ thừa.
    • Chất bột đường phức hợp:
      Chất bột đường phức hợp có cấu trúc phân tử phức tạp hơn và ít tác động đến đường huyết hơn. Chất bột đường phức hợp không kích thích tiết insulin quá mức đồng thời tạo ra sự ổn định trong quá trình hấp thụ, giúp chúng ta đạt được cảm giác no lâu hơn đồng thời hạn chế sự tích trữ chất đường bột thành mỡ.
      Chất đường bột phức hợp có nhiều trong các loại thức ăn thô không qua tinh chế như gạo lứt, bột mỳ đen (bột mỳ nguyên cám), khoai sắn, bắp, ngũ cốc, yến mạch… Các thực phẩm này cũng chứa nhiều chất xơ, vitamin và chất khoáng rất có lợi cho sức khỏe.
    • Chất xơ (fiber):
      Chất xơ cùng là một dạng chất bột đường và có nhiều trong các loại rau củ quả chúng ta dùng hằng ngày. Cơ thể người không có khả năng phân hủy và hấp thụ chất xơ. Dù không lấy năng lượng từ chất xơ được nhưng chất xơ có rất nhiều lợi ích cho sức khỏe mà chúng ta không thể bỏ qua.
  2. Quá trình chuyển hóa và sử dụng chất bột đường trong cơ thể:
    • Các loại chất bột đường (trừ chất xơ) sau khi ăn đều được cơ thể phân hủy thành đường glucose.
    • Đường glucose được các tế bào của cơ thể sử dụng làm nhiên liệu cho các hoạt động sinh hóa.
    • Insulin có vai trò kích thích sự xâm nhập của đường glucose trong máu vào tế bào.
    • Glucose được dữ trữ trong gan và cơ bắp để dưới dạng glycogen để phục vụ cho hoạt động thể chất.
    • Khi đã dự trữ đủ glycogen, glucose sẽ được chuyển hóa thành mỡ làm năng lượng dự trữ.
  3. Tận dụng ưu thế của chất bột đường:
    Dù chất bột đường có thể khiến tích trữ mỡ thừa nhưng đây cũng là nguồn năng lượng chuyển hóa nhanh, giúp cơ thể đáp ưng các hoạt động thể chất mạnh như thể dục thể thao. Sử dụng đúng và đủ chất bột đường sẽ khiến cơ thể cảm thấy khỏe khoắn và dẻo dai hơn.
    Dựa vào phân loại của chất bột đường như trên, nên sử dụng chất bột đường ở các mức sau đây:
  • Sử dụng thường xuyên:
    – Trái cây nhiều nước ít ngọt (cam, bưởi, thanh long, dâu tây,…)
    – Rau củ: rau có lá, cà rốt, củ cải, dền…
    – Các loại đậu hạt: đậu phộng, hạnh nhân, hạt lanh…
    Ngũ cốc nguyên hạt
    – Các sản phẩm từ sữa ít béo: sữa chua ít béo, sữa tách bơ, phomai…
  • Sử dụng ít:
    – Nước ép trái cây
    – Chất bột đường tinh chế: gạo xay trắng, bánh mỳ trắng, bánh ngọt làm từ bột mỳ trắng, đường cát trắng.
    – Khoai tây chiên
    – Các món chiên
  • Hạn chế sử dụng ở mức tối đa:
    – Các món bánh ngọt, kẹo, món tráng miệng ngọt, chè
    – Đồ hộp
    – Nước ngọt thường và nước ngọt có ga.
Cùng chủ đề